Een toren trekt de aandacht al van ver. Of het nu gaat om een middeleeuwse klokkentoren in een klein dorpje of een wolkenkrabber in een grote stad, mensen bouwen al duizenden jaren hoog. Die drang om omhoog te gaan zit diep in de menselijke natuur. Hoogte betekende vroeger macht, bescherming en overzicht. Tegenwoordig zijn hoge gebouwen symbolen van trots, vakmanschap en stedelijke groei. Maar wat maakt een hoge constructie nu eigenlijk zo fascinerend? En welke zijn de bekendste ter wereld?
Van verdedigingswerk tot stadssymbool
Vroeger bouwde men hoge constructies vooral voor verdediging. Vanaf een verhoogd punt kon je vijanden van ver zien aankomen. Denk aan de torens van middeleeuwse kastelen en stadsmuren in Europa. Later veranderde de functie. Kerktorens wezen gelovigen de weg en luidden klokken om de tijd aan te geven. In steden als Bologna in Italië bouwden rijke families in de middeleeuwen hoge privégebouwen naast elkaar, puur om macht te tonen. Wie het hoogste toren had, was het meest aanzienlijk. Die traditie van hoogte als statussymbool is nooit echt verdwenen. Steden als Dubai, Shanghai en New York strijden nog altijd om de hoogste skyline ter wereld.
De meest bezochte uitkijkpunten op aarde
Uitkijktorens trekken jaarlijks miljoenen bezoekers. De Eiffeltoren in Parijs is misschien wel het bekendste voorbeeld. Gebouwd in 1889 als tijdelijk bouwwerk voor de wereldtentoonstelling, staat hij er nu nog steeds en verwelkomt hij meer dan zes miljoen mensen per jaar. Niet ver daarvan vandaan staat de Tour Montparnasse, een moderne wolkenkrabber van 210 meter hoog die een panoramisch uitzicht biedt over de hele stad. Dat uitzicht is uniek, want de Eiffeltoren is er zelf op te zien. De Tour Montparnasse ondergaat momenteel een grote renovatie en is tijdelijk gesloten voor het publiek. Andere wereldberoemde uitkijkpunten zijn de CN Tower in Toronto, de Tokyo Skytree en het Burj Khalifa in Dubai, dat met zijn 828 meter het hoogste gebouw ter wereld is.
Hoe worden zulke hoge gebouwen gebouwd
Het bouwen van een hoog gebouw vraagt om slimme technieken en goede materialen. Vroeger gebruikte men steen, later baksteen en hout. Moderne hoge gebouwen bestaan grotendeels uit staal en beton. Het stalen frame geeft het gebouw stevigheid, terwijl beton zorgt voor gewicht en stabiliteit. Een groot probleem bij extreme hoogte is wind. Hoge gebouwen bewegen licht mee met de wind, wat bewust zo is ontworpen. Zo voorkom je scheuren en structuurschade. Sommige gebouwen hebben zelfs een grote massa aan de bovenkant hangen aan kabels. Die massa beweegt in tegengestelde richting van de wind en houdt het gebouw stabiel. Dit systeem heet een slingerdemper en zit onder andere in de Taipei 101 in Taiwan.
Torens in Nederland en België
Ook dichter bij huis staan indrukwekkende hoge bouwwerken. De Domtoren in Utrecht is de hoogste kerktoren van Nederland met een hoogte van 112 meter. Hij werd gebouwd in de veertiende en vijftiende eeuw en is tot op de dag van vandaag een herkenningspunt van de stad. In Rotterdam verrezen na de Tweede Wereldoorlog vele moderne hoge gebouwen, waaronder de Maastoren en het gebouw De Rotterdam. Rotterdam geldt als de stad met de modernste skyline van de Benelux. In België is de Antwerpse Kathedraal van Onze Lieve Vrouw een mooi voorbeeld van een historische toren die de stad al eeuwenlang domineert. De spits van die kathedraal reikt tot ruim 123 meter. Zowel historische als moderne hoge gebouwen vertellen iets over de tijd waarin ze zijn gebouwd en over de mensen die ze maakten.
Veelgestelde vragen
Wat is het hoogste gebouw ter wereld?
Het hoogste gebouw ter wereld is het Burj Khalifa in Dubai. Het gebouw is 828 meter hoog en heeft meer dan 160 verdiepingen. Het werd geopend in 2010 en is sindsdien niet van de eerste plek verdrongen.
Waarom is de Tour Montparnasse in Parijs nu gesloten?
De Tour Montparnasse in Parijs is tijdelijk gesloten omdat het gebouw een volledige renovatie ondergaat. Het is dus op dit moment niet mogelijk het panoramische uitzicht te bezoeken. Wanneer de renovatie klaar is, opent het uitkijkpunt weer voor publiek.
Wat is de hoogste kerktoren van Nederland?
De hoogste kerktoren van Nederland is de Domtoren in Utrecht. Hij is 112 meter hoog en werd gebouwd in de veertiende en vijftiende eeuw. De toren staat los van de Domkerk, omdat het middenschip van de kerk in 1674 instortte door een zware storm.
Hoe zorgen hoge gebouwen ervoor dat ze niet omwaaien?
Hoge gebouwen zijn zo ontworpen dat ze licht meebewegen met de wind in plaats van er tegenin te gaan. Sommige gebouwen gebruiken een slingerdemper: een zware massa die aan kabels hangt en in tegengestelde richting meebeweegt om het gebouw stabiel te houden.
