Een toren trekt de blik omhoog, bijna vanzelf. Overal ter wereld staan deze hoge bouwwerken te pronken boven hun omgeving, van middeleeuwse kerktorens in kleine dorpjes tot moderne wolkenkrabbers in grote steden. Ze worden gebouwd om te verdedigen, te bewonderen of om ver in de omtrek te kunnen kijken. Geen ander type bouwwerk roept zo snel het gevoel op van hoogte, kracht en geschiedenis tegelijk.
Waarom mensen al eeuwen torens bouwen
Al duizenden jaren bouwen mensen hoge constructies met een doel. In de Middeleeuwen waren wachttorens een belangrijk onderdeel van kastelen en stadsmuren. Vanuit die verhoogde positie konden bewakers vijanden vroeg genoeg zien aankomen. Kerken en kathedralen kregen hoge spitsen zodat gelovigen van ver konden zien waar het gebedshuis stond. Later veranderde de reden om te bouwen. Industrialisatie en nieuwe materialen zoals beton en staal maakten het mogelijk om steeds hoger te gaan. De hoge gebouwen in steden zoals New York, Dubai en Shanghai zijn het gevolg van een combinatie van schaarse grond en technische vooruitgang. Hoogte werd een symbool van welvaart en ambitie.
Beroemde torens die de wereld over zijn gegaan
Sommige hoge bouwwerken zijn zo bekend dat ze symbool staan voor een heel land of stad. De Eiffeltoren in Parijs is daar het duidelijkste voorbeeld van. Maar ook de Tour Montparnasse, een wolkenkrabber van 210 meter hoog in het 15de arrondissement van Parijs, trekt jaarlijks veel bezoekers. Vanaf de top heb je een van de mooiste uitzichten over de Franse hoofdstad, inclusief een prachtig zicht op de Eiffeltoren zelf. De toren wordt momenteel gerenoveerd en is tijdelijk gesloten voor bezoekers. In andere delen van de wereld zijn er vergelijkbare gebouwen die mensen aantrekken puur vanwege het uitzicht dat ze bieden. De Burj Khalifa in Dubai, de Tokyo Tower in Japan en de CN Tower in Canada zijn stuk voor stuk bezienswaardigheden geworden die toeristen van over de hele wereld aantrekken.
Hoe een hoog bouwwerk wordt neergezet
Het bouwen van een hoge constructie vraagt om een stevige fundering. Hoe hoger het bouwwerk, hoe dieper de fundering de grond in moet. Bij zachte grond, zoals in sommige delen van Amsterdam of Venetië, is dit extra lastig. Bouwers gebruiken dan palen die tientallen meters de grond in gaan. Daarboven verrijst een skelet van staal of beton waarop de verdiepingen worden gebouwd. Moderne hoge gebouwen zijn ook ontworpen om wind en zelfs aardbevingen op te vangen. Ze bewegen licht mee met de wind, wat er juist voor zorgt dat ze niet breken. De top van heel hoge gebouwen kan bij harde wind soms een meter of meer heen en weer bewegen, zonder dat de bewoners gevaar lopen.
Torens als cultureel en religieus symbool
Veel hoge bouwwerken hebben een betekenis die verder gaat dan hun functie. De minaretten van een moskee roepen gelovigen op tot gebed. Klokkentorens gaven eeuwenlang het ritme aan in dorpen en steden. In veel culturen staat hoogte gelijk aan macht of goddelijkheid. De toren van Babel uit de bijbel is misschien wel het bekendste voorbeeld van een bouwwerk dat ambitie en overmoed symboliseert. Ook in moderne architectuur zie je die symboliek terug. Steden wedijveren met elkaar om het hoogste gebouw ter wereld te bezitten. Het is een manier om te laten zien dat een land of stad vooruit gaat. Tegelijkertijd zijn oude stadsbeelden met kerktorens of verdedigingstorens geliefde erfgoedsites die zorgvuldig worden beschermd en onderhouden.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een toren en een wolkenkrabber?
Een hoge constructie wordt een wolkenkrabber genoemd als het een gebouw is met meerdere verdiepingen bedoeld voor wonen of werken, meestal vanaf zo’n 150 meter hoogte. Een vrij staande hoge constructie zonder veel binnenruimte, zoals een vuurtoren of klokkentoren, wordt gewoon een toren genoemd. Het onderscheid zit hem in de functie en de indeling van het gebouw.
Hoe hoog is de hoogste toren ter wereld?
De Burj Khalifa in Dubai is momenteel het hoogste gebouw ter wereld, met een hoogte van 828 meter. Er zijn projecten in ontwikkeling, zoals de Jeddah Tower in Saoedi-Arabië, die de Burj Khalifa zal overtreffen met een geplande hoogte van meer dan één kilometer.
Waarom is de Tour Montparnasse in Parijs nu gesloten?
De Tour Montparnasse in Parijs is momenteel tijdelijk gesloten omdat het gebouw volledig wordt gerenoveerd. De wolkenkrabber, die 210 meter hoog is en al jaren een populaire uitkijkplaats was, ondergaat een grote opknapbeurt. Wanneer de renovatie klaar is, zal het gebouw opnieuw te bezoeken zijn.
Mogen torens in alle steden zomaar gebouwd worden?
Nee, het bouwen van hoge constructies is in de meeste steden gebonden aan strenge regels. In historische binnensteden gelden vaak maximale bouwhoogtes om het stadsgezicht te beschermen. In Parijs mogen gebouwen in het centrum bijvoorbeeld niet hoger zijn dan 37 meter, wat verklaart waarom de Tour Montparnasse zo opvalt in het stadsbeeld.
